ABD İran Enerji Varlıklarına Saldırdı, Tahran İntikam Yemin Etti; İran İstihbarat Başkanı Öldürüldü, Trump 'Terör Devletini Bitirmek' Üzerine Düşünüyor

ABD İran Enerji Varlıklarına Saldırdı, Tahran İntikam Yemin Etti; İran İstihbarat Şefi Öldürüldü, Trump 'Terör Devletini Bitirmek' Üzerine Düşünüyor

Özet

İsrail, İran istihbarat şefi Esmail Khatib'in gece yarısı ortadan kaldırıldığını ve üst düzey liderlik cinayetlerinin hızlandığını söylüyor.


İran, savaş başladığından beri ilk kez petrol ve doğalgaz varlıklarının saldırı altında olduğunu söylüyor, Körfez bölgesindeki, Katar, Suudi Arabistan ve BAE dahil olmak üzere petrol/gaz varlıklarına karşı misilleme eylemi hazırlıyor.


Irak, Ceyhan Boru Hattı üzerinden Türkiye'ye bazı akışları yönlendiriyor.


İran, Hürmüz geçişi için yeni kuralların yürürlükte olduğunu yinelerken, trafik minimum düzeyde kalıyor, bu da "ablukanın şimdiye kadarki en kötü petrol akışı kesintisi olduğu..." yönündeki raporları tetikliyor.


İran Dışişleri Bakanı, nükleer duruşta bir değişiklik olmadığını söylüyor: Tahran'ın atom bombası peşinde olmadığını yemin ediyor.


Başkan Trump, İran'ı 'bitirmesi' gerekip gerekmediği üzerine gönderiler yayınlıyor, ancak Tahran hükümetin devamlılığını ve istikrarını işaret ediyor.

*  *  * 

İran Körfez Bölgesi Enerji Altyapısına Karşı Karşı Saldırı Planlıyor

Brent ham petrol vadeli işlemleri, İsrail'in İran'ın Basra Körfezi'ndeki Güney Pars gaz sahasına düzenlediği hava saldırılarının ardından yaklaşık 103,5 $/varilden 108 $/varile yükseldi. Bu saldırıların tırmanması, Bloomberg emtia analisti Javier Blas'ın söylediği şeyi vurguluyor: "Her iki taraf da artık upstream (yani üretim) petrol ve doğalgaz varlıklarını hedef alıyor."

"Bu, tırmanarak tırmanmayı azaltma girişimi mi? Yoksa tırmanmanın kontrolden çıktığının bir işareti mi?" diye sordu.

Her iki taraf da artık upstream (yani üretim) petrol ve doğalgaz varlıklarını hedef alıyor. Bu, tırmanarak tırmanmayı azaltma girişimi mi? Yoksa tırmanmanın kontrolden çıktığının bir işareti mi?
— Javier Blas (@JavierBlas) 18 Mart 2026
Birkaç dakika önce:

İRAN ENERJİ ALTYAPISINA SALDIRIYA KARŞI KARŞI SALDIRI YAPACAK: FARS


İRAN DAHA ÖNCE GÜVENLİ OLDUĞU DÜŞÜNÜLEN DÜŞMAN SİTELERİNE VURACAK: FARS

Yarı resmi Fars haber ajansı, İran'ın enerji altyapısının "cevapsız kalmayacağını ve İran'ın yanıtının daha önce güvenli olduğu düşünülen düşman altyapısını hedef alacağını" bildiriyor.

İran'ın yarı resmi Tasnim haber ajansı, "Bu merkezler doğrudan ve meşru hedefler haline geldi ve önümüzdeki saatlerde hedef alınacak" diye bildiriyor.

Katar: Ras Laffan rafinerisi faz 1 ve 2, Mesaieed Petrokimya Kompleksi


Suudi Arabistan: Samref rafinerisi, Jubail petrokimya kompleksi


BAE: Al Hosn gaz sahası

Çeviri: Körfez ülkeleri için büyük bir tırmanma geliyor, muhtemelen upstream enerji altyapısı hedef alınacak.

"Düşman füzelerinin Asaluyeh rafinerisini vurmasıyla, savaşın sarkacı etkili bir şekilde sınırlı savaşlardan 'tam ekonomik savaşa' doğru kaydı," diyen Fars, "Bu geceden itibaren kırmızı çizgiler değişti. Düşman bu saldırıların İran üzerindeki baskıyı artırarak geri adım atmasını sağlayabileceğine inanıyorsa, ölümcül bir yanlış hesaplama yapmışlardır, çünkü bu eylem karşılıklı misilleme kozunu tamamen İran'ın ellerine bırakmıştır."

Katar Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Majed Al Ansari, İsrail'in Güney Pars'ı hedef almasını "tehlikeli ve sorumsuz bir adım" olarak nitelendirdi.

Katar İsrail'den (ve ABD'den?) memnun değil. Doha kesinlikle İran'dan gelebilecek tepkiyi en aza indirmeye çalışıyor: her iki ülke de aynı gaz sahasını paylaşıyor, ki İranlılar buna "Güney Pars" ve Katarlılar "Kuzey Sahası" diyor https://t.co/d3Poxf2zuC
— Javier Blas (@JavierBlas) 18 Mart 2026
"İran, geniş çaplı kesintileri tetiklemeden yeteneklerini göstermek için Körfez enerji altyapısına yönelik saldırılarını ayarladı. Bu kısıtlama kasıtlıydı. Şimdi soru, Tahran'ın sinyal vermekten, onarılması aylar, hatta yıllar sürebilecek kritik bileşenleri hedeflemeye kayıp kaymayacağıdır," dedi Rapidan Energy'de Jeopolitik Risk Hizmetleri Direktörü Fernando Ferreira.

İran Petrol ve Gaz Varlıkları Saldırı Altında

İran devlet televizyonunun Basra Körfezi bölgesindeki Güney Pars gaz sahasının bir bölümünün hava saldırısına uğradığını bildirmesinin ardından ham petrol vadeli işlemleri yükseliyor.

Bloomberg, İsrail'in İran'ın enerji varlıklarına yönelik hava saldırısının arkasında göründüğünü bildiriyor.

Güney Pars, İran'ın gaz sisteminin bel kemiği ve İran'ın Katar ile paylaştığı dünyanın en büyük doğal gaz sahasının bir parçasıdır; burada aynı rezervuar Kuzey Sahası olarak adlandırılır.

Yakındaki Asaluyeh'deki petrol ve petrokimya tesisleri de saldırıya uğradı.

Doğrulanırsa, bir saldırı, İran'ın upstream petrol ve gaz tesislerinin bu savaşta ilk kez hedef alınması anlamına gelecektir.

İran petrol bakanlığının resmi haber servisi Shana'ya göre, Katar ile paylaşılan Güney Pars'taki günlük gaz üretimi 2025 yılında rekor 730 milyon metreküpe ulaştı.

İran devlet televizyonu, Güney Pars fazlarının 3, 4, 5 ve 6'sının İsrail hava saldırılarıyla vurulduğunu söylüyor. Bu, İran'ın enerji sisteminin bel kemiğindeki çekirdek upstream gaz altyapısında hasar olduğunu gösteriyor ve Körfez enerji riskinde büyük bir tırmanmaya işaret ediyor.

İran'ın gaz üretiminin çoğu Güney Pars'tan geliyor, bu da onu enerji üretimi, endüstriyel hammadde, petrokimya üretimi ve kış ısıtma talebi için merkezi hale getiriyor.

Bloomberg, gaz sahasının "Türkiye'ye Tabriz-Ankara hattı üzerinden boru hattı gazının ana kaynağı" olduğunu belirtti. Bu akışlardaki kesintiler, Ankara'yı zaten sıkı olan küresel piyasalarda daha fazla spot LNG aramak zorunda bırakabilir.

WTI vadeli işlemleri haber üzerine hızla 95 $/varile yükseldi.

Operasyon Epic Fury'nin, geçen hafta Kharg Adası ihracat merkezine yönelik saldırılarla görüldüğü üzere, IRGC'nin finansman hatlarını hedef almaya doğru kaydığı anlaşılıyor.

Irak, Hürmüz'den Boru Hattı ile Türkiye'ye Petrol Yönlendiriyor

Brent ham petrol vadeli işlemleri, Irak'ın Hürmüz darboğazı için başlangıçta (hala sınırlı olsa da) bir çözüm bulduğu ve Türkiye'nin Ceyhan limanı üzerinden ihracatı yeniden başlattığı haberi üzerine 100 ila 103 dolar varil arasında dalgalandı.

Bloomberg, Kuzey Petrol Şirketi'nin Ceyhan limanına giden ve beklenen başlangıç ihracat kapasitesi 250.000 varil olan petrol boru hattının faaliyete geçtiğini bildiriyor. Petrol Bakanı Hayyan Abdul Gani'ye göre, bu, Kürdistan üzerinden kuzey boru hattı aracılığıyla günde 210.000 varile ek olarak.

Ceyhan, Irak'ın Kürdistan ve Kerkük sahalarından Akdeniz limanına ham petrol ihraç ederek, Hürmüz darboğazındaki ve Körfez bölgesindeki kaosu etkili bir şekilde atlatıyor.

Kritik su yolundaki tanker akışlarının kesintiye uğraması, Irak petrol üretiminin günde yaklaşık 1,4 milyon varile, Hürmüz kapanışı öncesi seviyelerin yaklaşık üçte birine düşmesine neden oldu.

ABD-İran çatışmasının üçüncü haftasında, su yolundaki tanker faaliyeti, Hürmüz kapanışı öncesi ortalama 14 milyon varil güne kıyasla günde sadece yaklaşık 400.000 varile yavaşladı.

Kpler petrol analisti Muyu Xu uyardı: "Abluka şimdiye kadarki en kötü petrol akışı kesintisi. Gerçek variller küresel petrol piyasalarından kayboluyor, bu da önümüzdeki haftalarda talep daralmasına yol açabilir."

Irak, IRGC'nin insansız hava aracı ve füze tehditleri devam ederken, tanker taşımacılığı yerine boru hatları aracılığıyla ham petrol sevkiyatı yapan Suudi Arabistan'ın oyununu takip ediyor. Saudi Aramco, ham petrol akışlarını Doğu-Batı boru hattı üzerinden krallığın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu ve El Muajjiz'deki ihracat terminallerine kaydırdı.

İran Boğazı Kontrolünü Elinde Tutuyor

Bu arada, Kpler'e göre, çatışmanın ilk haftasında Hürmüz'den çıkan 20 ham petrol tankerinin %35'ini İran bağlantılı gemiler oluşturdu. Yaklaşık bir hafta sonra, bu sayı bölgeden ayrılan sekiz tankerin beşe yükseldi, bu da İran'ın kritik su yolundaki kontrolünün önemli ölçüde arttığını gösteriyor.

Salı günü, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi sekreteri Ali Laricani'nin öldürüldüğünün doğrulanmasıyla çatışma daha da tırmandı.

Foreign Policy Research Institute başkanı Aaron Stein'a göre, "Laricani'nin öldürülmesi büyük bir olay ve İran'ı petrol akışlarını kesintiye uğratmak için daha çaresiz hale getirebilir."

"Trump'ın tankerlere eskortluk etmesi için bariz bir şekilde baskı görüyor, bu yüzden ABD Donanması'nın kaçınmak isteyeceği şekillerde çok gergin ABD operasyonları olasılığına hazırız," dedi Stein.

Çarşamba günü, İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Al Jazeera'ye kritik su yolu için yeni kurallar getirilmesi gerektiğini söyledi.

"Savaş sonrası gelecekte Hürmüz Boğazı ve gemilerin buradan geçiş şekli için yeni düzenlemeler tasarlamamız gerekiyor, böylece bu su yolundan barışçıl geçiş, İran'ın çıkarları ve bölgenin çıkarları göz önünde bulundurularak net düzenlemeler altında kalıcı olarak sağlanabilir," dedi Araghchi.

"Boğazdan güvenli geçişin belirli koşullar altında gerçekleşmesini garanti etmeli," dedi ve koşulların "barışçıllığı sağlaması" gerektiğini ekledi. "Bölgede başka bir savaş görmek istemiyoruz ve boğazın tekrar kapanmasını görmek istemiyoruz."

Hürmüz Trafiği Neredeyse 'Durmuş' Durumda

Salı günü Goldman analistleri, Yulia Zhestkova Grigsby liderliğinde, Hürmüz üzerinden gemi trafiğinin normal seviyelerin %98 altında kaldığını (4 günlük hareketli ortalama) müşterilerine gösterdi.

Basra Körfezi'nden kaynaklanan tahmini toplam petrol akışı kesintisi 15 milyon varil/gün olarak gerçekleşti, bu da Nisan 2022'de Rus petrol üretimine yönelik zirve kesintisinin 15 katı.

İran ham petrol ihracatı Boğaz'a hakim.

Westpac Banking analisti Robert Rennie bir notta, "Düşmanlıkların sona ermesi görünürde yokken, günlük olarak kapanan üretimler artarken ve Boğaz teknik olarak kapalıyken, Brent'in yeni, daha yüksek bir 95-110 $ aralığında kalmaya devam edeceği görüşümüzü sürdürüyoruz."

Rennie, "Büyük bir rafineri tesisinin vurulması veya boğazda ek mayınlama onayı görmemiz durumunda, bu aralığın 10-20 $ daha genişlemesini bekleriz," diye ekledi.

Buradaki sonuç, Irak ve Suudi Arabistan gibi Körfez ülkelerinin, ham petrol akışlarını su yolu üzerinden tanker taşımacılığından düşman bölgesinden çıkan boru hatlarına yönlendirdiği, İran'ın Boğaz üzerindeki kontrolünü büyük ölçüde elinde tuttuğu ve küresel enerji arzını zorunlu olarak (ve dramatik bir şekilde) azalttığıdır (daha uzun süre).

Hürmüz Boğazı durumu savaş öncesi durumuna dönmeyecek.
— محمدباقر قالیباف | MB Ghalibaf (@mb_ghalibaf) 17 Mart 2026

...ve şimdi raporlara göre (diğer birçok İranlı liderin yanı sıra) öldü.
İran İstihbarat Şefi 3. Üst Düzey Saldırıda Öldürüldü

İran üst düzey liderliğinin daha fazla imhası, İsrail savunma bakanı Israel Katz'ın İran istihbarat şefi Esmail Khatib'in gece yarısı saldırısında ortadan kaldırıldığını duyurmasıyla, hedefli cinayetlerin temposunun hızlanmasıyla başka bir iddia edilen üst düzey saldırı olarak kayıtlara geçti. Katz, İsrail medyasına göre askeri bir brifingde, "Bugün, İran ve Lübnan'daki Hizbullah'a karşı yürüttüğümüz savaşı tırmandıracak önemli sürprizler her alanda bekleniyor" uyarısında bulundu.

Doğrulanırsa, bildirilen saldırı, İsrail saldırılarının ulusal güvenlik başkanı Ali Laricani'yi (muhtemelen savaşın fiili sorumlusu) ve Basij komutanı Gholamreza Soleimani'yi öldürdüğü iddialarının ardından sadece 48 saat içinde üçüncü üst düzey İranlı figürün ortadan kaldırılması anlamına gelecektir.
İran istihbarat şefi Esmail Khatib

Trump Gönderileri: Onları Bitirin

Başkan Donald Trump Çarşamba günü gönderilerinde şunları yazdı: İran Terör Devletinin kalanını "bitirirsek" ve onu kullanan Ülkelerin, biz değil, sözde "Boğaz"dan sorumlu olmasına izin verirsek ne olacağını merak ediyorum? Bu, yanıt vermeyen "Müttefiklerimizden" bazılarının işini hızla hallederdi!

Trump ayrıca hızlı bir takip gönderisinde "Onları hızla işten çıkarıyoruz!" dedi.

Yine de İran, Amerika'daki gazeteler "İsrail İran Rejim Üyelerini Saklandıkları Yerlerde Tek Tek Avlıyor" gibi kutlama manşetleri yayınlarken, çöküş değil devamlılık sinyali veriyor. Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, sistemik çöküş anlatısına karşı çıkarak, İslam Cumhuriyeti'nin "tek bir kişiye bağlı olmadığını" ısrarla belirtti.

Bu arada, doğrulanmamış söylentiler, meclis başkanı Muhammed Bakır Galiabaf'ın Tahran'ın kuzeyinde bir suikast girişiminden kıl payı kurtulduğunu öne sürüyor. Hükümetin ve savaş zamanı tepkisinin günlük işleyişini yürütüyor olabileceğine dair göstergeler var; ancak, İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun (IRGC) ülkenin kontrolünü sıkı bir şekilde elinde tuttuğu da açık.

İsrail Askeri Tasfiye Saldırı Özgürlüğü Veriyor

Çatışmanın başındaki analizlerimize bir hatırlatma olarak, "Dayanıklılık rejimlerinin oyunu değiştirmek için temiz bir zafere ihtiyacı yoktur. Sadece şoku atlatmaları ve eski dengeyi karşı tarafları için yeniden kurmayı çok maliyetli hale getirmeleri gerekir." Gazeteci Jeremy Scahill, yirmi yılı aşkın bir süre önce Bağdat'ta sahadan Irak savaşına giden yolu haberleştirmişti ve "Asimetrik savaşta, daha az güçlü taraf bir rakibi askeri olarak yenmek zorunda değildir, ancak onu savaşın devam etme maliyetlerinin çok yüksek olduğuna karar vereceği bir noktaya zorlaması gerekir" diye yineledi.

ABD-İsrail operasyonu, ülkeyi ve liderliğini o kadar ezmeyi ve potansiyel olarak insanları sokağa dökerek hükümeti devirmeyi amaçlıyor ki, bu ikileme ulaşmaktan kaçınılsın. İsrail'in sahada casuslar ve gözcülerle çalıştığı söyleniyor, Basij güçleri ise bunları ortaya çıkarmaya ve tutuklamaya çalışıyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Ali Laricani'nin öldürülmesi hakkında:
Amerikalıların ve İsraillilerin bu noktayı neden hala anlamadığını bilmiyorum.
İran İslam Cumhuriyeti,