FORD MOTOR CO

Ford Motor Company, merkezi ABD'nin Michigan eyaletindeki Dearborn şehrinde bulunan bir Amerikan çok uluslu otomobil üreticisidir. Şirket, Henry Ford tarafından 16 Haziran 1903'te kurulmuştur. Şirket, Ford markası altında otomobil ve ticari araçlar, Lincoln markası altında ise lüks otomobiller satmaktadır.

Ford, 2022 araç üretimine göre General Motors’un ardından ABD merkezli en büyük ikinci otomobil üreticisi ve Toyota, Volkswagen Grubu, Hyundai Motor Group, Stellantis ve General Motors’un ardından dünya çapında altıncı en büyük otomobil üreticisidir. Şirket, 1956'da halka açılmış olsa da Ford ailesi özel B sınıfı hisseler aracılığıyla oy haklarının %40’ını elinde tutmaktadır. 2008-2010 otomotiv sektörü krizinde şirket finansal olarak zorlanmış, ancak diğer iki büyük ABD otomobil üreticisinin aksine federal hükûmet tarafından kurtarılmak zorunda kalmamıştır.

O tarihten sonra Ford Motors tekrar kâra geçmiş ve 2018 Fortune 500 listesinde, 2017'deki 156,7 milyar dolarlık küresel gelire dayanarak, ABD merkezli şirketler arasında 11. sırada yer almıştır. 2023 yılında Ford, 4,4 milyon otomobil üretmiş ve dünya genelinde yaklaşık 177.000 kişiyi istihdam etmiştir. Şirket; Çin, Tayvan, Tayland ve Türkiye'de (Ford Otosan) ortak girişimlerle faaliyet göstermektedir. Ford, Çinli Jiangling Motors'un %32 hissesine sahiptir.

Tarihçe

12 kişinin 28.000 dolar yatırım yaparak kurduğu Ford günümüzde en fazla otomobil satan markalardan biri konumundadır. Şirket ilk arabasını 20 Temmuz 1903 tarihinde yapmıştır. Daha sonra Henry Ford'un şirket ve fabrika çalışanlarına da otomobil sahibi olabilme olanağı sunarak geliştirdiği Ford Model T 1908 yılında piyasaya sunulmuştur. Henry Ford'un seri üretim metodunu bulmasının üretim hızını arttırması ve maliyetleri düşürmesiyle beraber 1913 yılında 12.5 saat olan şasi üretimi süresi 2 saat 40 dakikaya düşmüştür. Bunun yanı sıra Ford, aynı dönem içerisinde çalışanlarının maaşlarını 2 katına çıkararak günlük 9 saatlik çalışma sürelerini de 8 saate düşürmüştür. Rakip şirketler bunu kapitalizme uygun görmese de yıl sonunda Ford Amerika'daki tüm arabaların %50'sini üretiyordu. 1918 yılında ise, ülkedeki arabaların yarısı Model T olmuştu. Bunun yanı sıra, bu modelin fabrika çıkış renginin siyah olmasının sebebi de siyah boyanın en hızlı kuruyan boya olmasıydı. 1927 yılında Model T yerini Ford Model A'ya bıraktı.

I. Dünya Savaşı sonrasında yaşanan Amerika'daki Büyük Buhran döneminde ise, Amerika'daki tüm şirketlerde olduğu gibi Ford da bir çöküntü yaşadı ve birçok fabrikasını kapatmak zorunda kaldı. II. Dünya Savaşı döneminde tank üreterek şirket ayakta kalmaya çabalarken savaş sonrasında Ford tekrar eski günlerine dönmeye başladı.

1955 yılında halka açılan Ford, sonraki yıllarda Kanada, Meksika, Birleşik Krallık, Almanya, Brezilya, Arjantin, Avustralya, Güney Afrika ve Türkiye başta olmak üzere birçok ülkede fabrikalar açtı. Türkiye'deki ortaklığı %51 The Ford Motor Company, %49'u Otosan AŞ olarak başladı. 3 Ekim 1997 tarihinde imzalanan bir anlaşma ile Ford ve Otosan hisselerini eşitledi. Böylece Otosan A.Ş. yeni ismiyle Ford Otomotiv Sanayi AŞ, kısaca Ford Otosan ortaya çıkmış oldu.

1997 yılında ortaklık eşitlenmesinden sonra Ford Avrupa'nın ekonomik bulmadığı için askıya aldığı bir proje, Türkiye'nin üretim kabiliyeti ve ekonomik koşulları nedeniyle Türkiye'ye aktarıldı. Bu projenin gerçekleştirilebilmesi için 150.000 adetlik bir kapasiteye ihtiyaç vardı ve İstanbul fabrikası bunun için uygun değildi. Birkaç alternatif yer değerlendirildi, sonunda Gölcük'te deniz yoluna açık bir arsa bulundu.

Ulaşılan bu seviye ile Ford Otosan Kocaeli Fabrikası, Avrupa Ford Fabrikaları arasında denetçiler tarafından 2002, 2003, 2004 ve 2005 yıllarında "Best Plant In The World" olarak adlandırıldı ve en iyi notu elde edip birinci oldu.

Bir dönem Ferrari'yi satın alan Ford, Enzo Ferrari'nin yarış takımını Ford'un yönetmesini istememesiyle bu anlaşmayı bozdu. Bunun peşinden gelen büyük bir rekabet Ford'un GT40 modeli ile Ferrari'yi yenmesiyle sona erdi. Bunun ardından bu model hem yarışlardan, hem de üretimden çekildi.

Ford'un merkezi günümüzde Dearborn, Michigan, Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunmaktadır. Bünyesinde Mercury, Lincoln'u da bulunduran Ford ayrıca Mazda'ya da ortaktır. Bunun yanı sıra Amerika Birleşik Devletleri'nin en büyük araba kiralama şirketlerinden biri olan Hertz'in de sahibidir.

2005 yılında spor modeli Ford Mustang'e yeni bir yüz sunmuş olan Ford, tasarımında eski Mustang'in ruhunu yansıtan agresif çizgilerini koruyarak 3 farklı modelle beğenileri topladı. 45 yıldır Mustang modelini üreten Ford, 2010 modeliyle Mustang'e yeni bir boyut getirdi.

Modeller

Binek Araçlar

Spor Araçlar

Ford GT40

Ford GT

Ford Mustang

Ticari Araçlar

Arazi Araçları

Ford Kuga

Ford Explorer

Ford Explorer Sport Trac

Ford Escape

Ford Expedition

Ford Bronco

Galeri

Kaynakça

Dış bağlantılar

Ford Resmi Web Sitesi1 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ford Otosan Kurumsal Web Sitesi15 Ağustos 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.